Shloka 27
Virāṭa-parva Adhyāya 13 — Kīcaka’s Proposition and Draupadī’s Dharmic Refusal
उभौ परमसंद्ृष्टी मत्ताविव महागजौ | कृतप्रतिकृतैश्षित्रैर्बाहुभिश्व सुसड्कटै: । संनिपातावधूतैश्न प्रमाथोन््मथनैस्तथाः,दोनोंमें भरपूर हर्ष और उत्साह भरा था। दोनों ही मतवाले गजराजोंकी भाँति एक-दूसरेसे भिड़े हुए थे। जब एक-दूसरेका कोई अंग जोरसे दबाता, तब दूसरा फौरन उसका प्रतीकार करता--उस अंगको उसकी पकड़से छुड़ा लेता था। दोनों एक-दूसरेके हाथोंको मुट्टीसे पकड़कर विवश कर देते और विचित्र ढंगसे परस्पर प्रहार करते थे। दोनों आपसमें गुँथ जाते और फिर धक्के देकर एक दूसरेको दूर हटा देते। कभी एक-दूसरेको पटककर जमीनपर रगड़ता, तो दूसरा नीचेसे ही कुलाँचकर ऊपरवालेको दूर फेंक देता या उसे लिये-दिये खड़ा हो अपने शरीरसे दबाकर उसके अंगोंको भी मथ डालता था
ubhau paramasaṃdṛṣṭī mattāv iva mahāgajau | kṛtapratikṛtaiś citrair bāhubhiś ca susaṅkaṭaiḥ || saṃnipātāvadhūtaiś ca pramāthonmathanais tathā ||
វៃសម្បាយណៈបាននិយាយថា៖ អ្នកប្រយុទ្ធទាំងពីរ ដែលស្មើគ្នាទាំងកម្លាំង និងចិត្តក្លាហាន បានស្ទុះចូលប្រយុទ្ធគ្នា ដូចដំរីមហាក្សត្រព្រៃពីរដែលស្រវឹង។ ដោយដៃដ៏ខ្លាំង និងចងជាប់យ៉ាងតឹង ពួកគេប្តូរចាប់បង្វិល និងដោះចាប់វិញយ៉ាងរហ័ស—ម្នាក់ៗបំបាត់ការចាប់របស់ម្នាក់ទៀតភ្លាមៗ។ ពួកគេចាប់ដៃគ្នា បង្ខំឲ្យអសមត្ថភាព វាយប្រហារយ៉ាងចម្លែក ក្រវ៉ាត់ទ្រូងជាប់គ្នា ហើយរុញឲ្យឆ្ងាយវិញ។ ពេលខ្លះ ម្នាក់បោះម្នាក់ទៀតឲ្យដួល ហើយកិនលើដី; ពេលខ្លះ អ្នកនៅក្រោមលោតឡើង បោះអ្នកលើឲ្យឆ្ងាយ ឬឈរឡើងទាំងកាន់ទម្ងន់គេ បង្ហាប់ និងកូរខ្ទេចអវយវៈដោយកម្លាំងរាងកាយ។ ទិដ្ឋភាពនេះមិនមែនតែសេចក្តីកំហឹងទេ ប៉ុន្តែជាការអត់ធ្មត់មានវិន័យ និងចិត្តដែលឆ្លើយកម្លាំងដោយកម្លាំង ក្នុងការប្រកួតរបស់អ្នកស្មើគ្នា។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined endurance and parity in contest: strength is shown not only by striking but by composure, quick countering, and resilience. Ethically, it portrays controlled prowess—answering force with measured skill rather than uncontrolled cruelty.
Two evenly matched fighters grapple intensely like rutting elephants—locking arms, reversing holds, throwing, pushing apart, and crushing in close combat—each immediately countering the other’s maneuvers.