Shloka 86
युधिछिर उवाच सन््तो दिग् जलमाकाशं गौरन्न प्रार्थना विषम् | श्राद्धस्य ब्राह्मण: काल: कथं वा यक्ष मन्यसे
yudhiṣṭhira uvāca—santo diśo jalam ākāśaṁ gaur annaṁ prārthanā viṣam | śrāddhasya brāhmaṇaḥ kālaḥ kathaṁ vā yakṣa manyase ||
យុធិષ્ઠិរ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «សត្ដបុរសទាំងឡាយជាទិសពិតប្រាកដ; មេឃជាទឹក; ផែនដីជាអាហារ; ការកើតក្តីប្រាថ្នា និងការសុំស្វែងដើម្បីខ្លួនឯងជាពុល; ហើយសម្រាប់ពិធីស្រាទ្ធ ព្រះព្រាហ្មណ៍ជាអ្វីដែលកំណត់ ‘ពេលវេលា’ ឲ្យសមគួរ។ ឱ យក្ខ! ចំពោះរឿងនេះ អ្នកយល់យ៉ាងដូចម្តេច?»
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
True orientation in life comes from the company and example of the virtuous; craving is spiritually toxic; and sacred duties like śrāddha depend not merely on clock-time but on the presence of the qualified Brāhmaṇa, who makes the rite timely and efficacious.
In the Yakṣa-prashna setting of the Vana Parva, Yudhiṣṭhira responds to the Yakṣa with paradoxical, value-laden identifications—redefining ‘direction,’ ‘water,’ ‘food,’ and ‘time’ in ethical and ritual terms—and then asks the Yakṣa’s view, continuing the dialogic test of wisdom and dharma.