Shloka 64
युधिछिर उवाच सार्थ: प्रवसतो मित्र भार्या मित्र गृहे सतः । आतुरस्य भिषड्मित्र दानं मित्र मरिष्यत:
yudhiṣṭhira uvāca | sārthaḥ pravasato mitraṁ bhāryā mitraṁ gṛhe sataḥ | āturasya bhiṣag mitraṁ dānaṁ mitraṁ mariṣyataḥ ||
យុធិષ્ઠិរ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ សម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរឆ្ងាយ មិត្តគឺក្រុមអ្នករួមដំណើរ និងក្បួនដំណើរ; សម្រាប់អ្នកនៅផ្ទះ ភរិយាគឺមិត្ត; សម្រាប់អ្នកឈឺ គ្រូពេទ្យគឺមិត្ត; និងសម្រាប់មនុស្សជិតស្លាប់ មិត្តពិតគឺទាន—អំណោយមានបុណ្យដែលគាំទ្រគាត់លើសពីជីវិតនេះ។
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Friendship is defined by practical support suited to one’s condition: companionship for the traveler, partnership for the householder, healing for the sick, and—at life’s end—merit through charity. The verse frames ‘mitra’ as that which sustains a person in their immediate need and in their ultimate transition.
In the Vana Parva’s didactic context, Yudhiṣṭhira articulates a moral observation about who (or what) truly serves as a ‘friend’ in different life-situations, emphasizing social interdependence and the special salvific value of dāna when death approaches.