Shloka 17
एवमेवेदमित्युक्त्वा धर्मात्मा स नरेश्वर: । शोकसागरमध्यस्थो दध्यौ कारणमाकुल:
evaṁ evेदam ity uktvā dharmātmā sa nareśvaraḥ | śokasāgaramadhyastho dadhyau kāraṇam ākulaḥ || dharmaputro mahābāhur vilalāpa suvistaram ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់ពីនិយាយថា «ដូច្នេះហើយ—វាហាក់ដូចជាត្រូវជាដូច្នេះ» ព្រះរាជាធម៌ យុធិષ્ઠិរ ដែលចិត្តសុចរិត ត្រូវទុក្ខសោកលើកលែងមិនបាន ដូចឈរនៅកណ្ដាលសមុទ្រទុក្ខ ហើយគិតពិចារណាដោយចិត្តរវល់អំពីមូលហេតុ។ បន្ទាប់មក ធម្មបុត្រ យុធិષ્ઠិរ—មានដៃខ្លាំង—យំសោកយ៉ាងយូរ ដោយស្វែងរកហេតុផលទាំងតាមធម៌ និងតាមអាថ៌កំបាំង ដែលនាំឲ្យគ្រោះមហន្តរាយធ្លាក់លើបងប្អូនរបស់ព្រះអង្គ។
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames suffering not as random but as something that invites ethical introspection: a dharmic king, even in intense grief, turns to reflection on causes—suggesting responsibility, karma, and the search for right understanding amid calamity.
After uttering a resigned acknowledgment—“So it is”—Yudhiṣṭhira is portrayed as submerged in grief. He becomes mentally unsettled and begins to contemplate why this disaster has occurred, then laments at length.