Shloka 108
युधिछिर उवाच शृणु यक्ष कुलं तात न स्वाध्यायो न च श्रुतम् । कारणं हि द्विजत्वे च वृत्तमेव न संशय:
Yudhiṣṭhira uvāca: śṛṇu yakṣa kulaṃ tāta na svādhyāyo na ca śrutam | kāraṇaṃ hi dvijatve ca vṛttam eva na saṃśayaḥ ||
យុធិષ્ઠិរ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ស្តាប់ចុះ ឱ យក្ស ជាទីស្រឡាញ់៖ មិនមែនស្វាធ្យាយ (ការសិក្សាវេដៈដោយខ្លួនឯង) ក៏មិនមែនត្រឹមតែការស្តាប់រៀនទេ ដែលជាមូលហេតុនៃភាពជាព្រាហ្មណ៍។ មូលដ្ឋានពិតនៃភាពជា ‘ទ្វិជៈ’ គឺអាកប្បកិរិយាតែមួយ—មិនមានសង្ស័យឡើយ»។
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Brahminhood (and true ‘twice-born’ status) is determined primarily by ethical conduct (vṛtta), not by mere scriptural study (svādhyāya) or accumulated learning (śruta) without character.
In the Yakṣa-prashna episode, Yudhiṣṭhira answers the Yakṣa’s probing questions about dharma and human excellence; here he asserts that moral conduct is the decisive mark of a true dvija, surpassing mere scholarship.