Shloka 346
द्रौपदी-शैब्यसंवादः — Draupadī’s Identification and Counsel on Hospitality
पादौ संस्पृश्य मानाहँं भ्रातुर्ज्येछ्ठस्य भारत । 'भैया! आप ही हमारे कुलमें सौ वर्षोतक राजा बने रहेंगे।। जनमेजय! ऐसा कहकर दुःशासन अपने बड़े भाईके माननीय चरणोंको पकड़कर फूट-फूटकर रोने लगा
pādau saṃspṛśya mānāhaṃ bhrātur jyeṣṭhasya bhārata | “bhaiyā! āp hī hamāre kuleṃ śata-varṣotaka rājā bane raheṅge” || janamejaya! iti uktvā duḥśāsanaḥ sva-bhrātur mahānīya-caraṇau gṛhītvā phūṭ-phūṭkar ruroda ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ភារតៈ ដោយប៉ះជើងរបស់បងប្រុសច្បងដោយក្តីគោរព ខ្ញុំបាននិយាយថា ‘បងអើយ! មានតែបងទេ ដែលនឹងនៅជាស្តេចក្នុងវង្សយើងពេញមួយរយឆ្នាំ।’» ឱ ជនមេជ័យ! និយាយដូច្នេះហើយ ទុះសាសនៈបានចាប់កាន់ជើងដ៏គួរគោរពរបស់បងប្រុសច្បង ហើយយំស្រក់ទឹកភ្នែកមិនអាចទប់បាន។ ឈុតឆាកនេះបង្ហាញថា កាយវិការគោរព និងភាពស្មោះត្រង់អាចត្រូវបានលើកយកមកប្រើនៅពេលវិបត្តិ—មិនថាជាការសោកស្តាយពិត បារម្ភភ័យខ្លាច ឬជាការស្វែងរកការការពារ—ហើយបញ្ជាក់ភាពតានតឹងតាមធម៌ រវាងសេចក្តីស្រឡាញ់ក្នុងគ្រួសារ និងផលវិបាកនៃអំពើកន្លងមក។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral ambiguity of external displays of devotion—touching an elder’s feet and pledging loyalty—especially when performed under pressure. It invites reflection on whether repentance and reverence are meaningful without prior restraint and righteous conduct (dharma) and how actions inevitably return as consequences.
Vaiśampāyana narrates to King Janamejaya that Duḥśāsana approaches his eldest brother (implicitly Duryodhana), touches and clutches his feet, declares that the elder should remain king for a hundred years, and then breaks down crying—an intense moment of supplication and emotional collapse within the Kaurava camp.