Mahabharata 3.2.2 — Vana Parva, Adhyaya 2, Shloka 2
ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः
Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction
तानुवाच ततो राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिर: । वयं हि हृतसर्वस्वा हृतराज्या हृतश्रिय:
vaiśaṃpāyana uvāca | tān uvāca tato rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ | vayaṃ hi hṛtasarvasvā hṛtarājyā hṛtaśriyaḥ |
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ បន្ទាប់មក ព្រះយុធិષ્ઠិរ ព្រះរាជបុត្រនៃគុន្តី បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេថា៖ «ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ! ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងមូលរបស់យើងត្រូវបានលួចយកទៅ; រាជ្យត្រូវបានដកហូត; សិរីសោភ័ណនៃរាជវង្សត្រូវបានបំបាត់។ យើងបានសម្រេចរស់ដោយផ្លែឈើ ឫសឈើ និងធញ្ញជាតិធម្មតា ហើយដោយទុក្ខសោក យើងចូលទៅក្នុងព្រៃ។ ព្រៃពោរពេញដោយគ្រោះថ្នាក់—មានសត្វគួរភ័យជាច្រើន ដូចជា ពស់ និងខ្យងពុល។»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores endurance and ethical steadiness in adversity: even when sovereignty, wealth, and prosperity are lost, one can choose restraint and a disciplined life (living on simple forest fare) rather than abandoning dharma.
After being dispossessed (their wealth, kingdom, and royal fortune taken), Yudhiṣṭhira addresses those present and explains the Pāṇḍavas’ decision to depart sorrowfully for forest exile, noting the dangers of the wilderness.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.