Shloka 316
कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः
Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma
क्षत्रधर्मेण वाप्यत्र वर्तयन्ति गते युगे । युगकी समाप्तिके समय ब्राह्मण शूद्रोंके कर्म करते हैं और शाद्र वैश्योंकी भाँति धनोपार्जन करने लगते हैं अथवा क्षत्रियोंके कर्मसे जीविका चलाने लगते हैं
kṣatradharmeṇa vāpy atra vartayanti gate yuge |
វៃសម្បាយនៈ បានមានពាក្យថា៖ «នៅទីនេះ ពេលយុគមួយកន្លងផុត ហើយដល់ចុងបញ្ចប់នៃយុគ មនុស្សទាំងឡាយចាប់ផ្តើមចិញ្ចឹមជីវិតដោយយកកាតព្វកិច្ចរបស់ក្សត្រីយៈមកធ្វើ—ជាសញ្ញានៃការរលាយបាត់ និងការលាយឡំរវាងតួនាទីសង្គម និងធម៌ប្រពៃណី (វර්ណ-ធម៌) ដែលធម្មតាគ្រប់គ្រងការរស់នៅ និងការប្រព្រឹត្ត។»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse points to yuga-end disorder: when the age declines, people abandon their prescribed duties and livelihoods, taking up kṣatriya-style means of living—an ethical warning about the erosion of dharma and social responsibility.
Vaiśampāyana is describing characteristics of a deteriorating time-cycle (yuga), where customary role-based conduct no longer holds and livelihoods shift toward kṣatriya modes, reflecting instability in society.