Shloka 61
Udyoga-parva Adhyāya 71 — Kṣatra-dharma Counsel, Public Legitimacy, and Mobilization
अनिवृत्तेन मनसा ससर्प इव वेश्मनि | किसीसे वैर बाँधनेवाला पुरुष सर्पयुक्त गृहमें रहनेवालेकी भाँति उद्विग्नचित्त होकर सदा दुःखकी नींद सोता है || ६० ह ।। उत्सादयति य: सर्व यशसा स विमुच्यते
anivṛttena manasā sasarpa iva veśmani | kasyāpi vairabāndhanakārī puruṣaḥ sarpayuktagṛhe nivāsina iva udvignacittaḥ sadā duḥkhanidrāṃ śete || utsādayati yaḥ sarvaṃ yaśasā sa vimucyate ||
យុធិષ્ઠិរៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ដោយចិត្តដែលមិនអាចបង្វែរចេញពីការចងចាំនិងការខឹងក្តៅបាន បុរសម្នាក់ដែលបានចងខ្លួនក្នុងសត្រូវភាព នឹងដេកលក់ក្នុងទុក្ខជានិច្ច ដូចអ្នករស់នៅក្នុងផ្ទះដែលពោរពេញដោយពស់ មានចិត្តភ័យរន្ធត់ជានិច្ច។ តែអ្នកណាដែលបំផ្លាញឫសគល់នៃសត្រូវភាពទាំងស្រុង ដោយកិត្តិយសពិត និងឈ្មោះល្អ នោះគេរួចផុត»។
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Enmity binds the mind and produces continual inner fear and suffering, like living among snakes; freedom comes by uprooting hostility and choosing conduct that restores honour and social harmony.
In Udyoga Parva’s diplomacy and pre-war deliberations, Yudhiṣṭhira reflects on the corrosive cost of sustaining vengeance and urges a path that ends hostility rather than feeding it.