Shloka 15
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Brahmacarya and the Formless Brahman
Udyoga Parva 44
एतत् समृद्धमप्यूर्थ्य तपो भवति केवलम् | सत्त्वात् प्रच्यवमानानां संकल्पेन समाहितम्
etat samṛddham apy ūrdhvya tapaḥ bhavati kevalam | sattvāt pracyavamānānāṁ saṅkalpena samāhitam ||
សនត្សុជាតៈ បានមានព្រះវាចា៖ «ទោះបីការតបៈនេះ—គឺការទប់ស្កាត់អង្គញាណ—រីកចម្រើន និងពេញលេញក៏ដោយ បើវាត្រូវបានប្រមូលផ្តុំ និងរក្សាទុកដោយសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ដោយមនុស្សដែលធ្លាក់ចេញពីសាត្វវៈ (sattva) ព្រោះខ្វះវៃរាគ្យ (vairāgya) នោះវានឹងជាមធ្យោបាយត្រឹមតែឲ្យទៅដល់លោកខ្ពស់ៗ ប៉ុន្តែមិននាំទៅសេចក្តីមុក្ខ (mokṣa) ឡើយ»។
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Austerity based on sense-restraint can be powerful, but if it is driven by intention for heavenly reward—especially in one who has slipped from sattvic clarity due to lack of dispassion—it produces only higher-world attainment, not liberation.
In Sanatsujāta’s instruction to Dhṛtarāṣṭra, he distinguishes between spiritually liberating discipline and merit-producing discipline: the same outward practice (tapas/indriya-nigraha) yields different results depending on inner quality (sattva) and motive (saṅkalpa).