Shloka 16

Śikhaṇḍinī’s Marriage Arrangement and the Daśārṇa Envoy’s Accusation (शिखण्डिनी-विवाह-विप्रलम्भ-प्रसङ्गः)

Devanagari script

तस्माद्‌ विधाय नगरे विधानं सचिवै: सह । अर्चयस्व यथाकामं दैवतानि विशाम्पते,“राजन! अतः आप मन्त्रियोंके साथ नगरकी रक्षाके लिये आवश्यक व्यवस्था करके इच्छानुसार देवताओंकी अर्चना कीजिये”

Transliteration

tasmād vidhāya nagare vidhānaṃ sacivaiḥ saha | arcayasva yathākāmaṃ daivatāni viśāmpate ||

Translation

ដូច្នេះ ឱ អធិរាជនៃប្រជាជន! បន្ទាប់ពីរៀបចំជាមួយមន្ត្រីទាំងឡាយ នូវវិធានការចាំបាច់ក្នុងទីក្រុង ដើម្បីការពារ និងការគ្រប់គ្រងឲ្យមានរបៀបរៀបរយហើយ ចូរអ្នកអធិស្ឋានបូជាទេវតាទាំងឡាយតាមបំណង។

Word by Word

• तस्मात्: therefore/from that
• तस्मात्: Apadana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine/Neuter, Ablative, Singular

• विधाय: having arranged/made
• Type: Verb
• Root: वि + धा
• Form: Absolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)

• नगरे: in the city
• नगरे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: नगर
• Form: Neuter, Locative, Singular

• विधानम्: arrangement/organization
• विधानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: विधान
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• सचिवैः: with ministers/counsellors
• सचिवैः: Karana
• Type: Noun
• Root: सचिव
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• सह: together with
• Type: Indeclinable
• Root: सह

• अर्चयस्व: worship (you)
• Type: Verb
• Root: अर्च्
• Form: Lot (Imperative), Atmanepada, Second, Singular

• यथा: as/according to
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• कामम्: desire/wish
• कामम्: Karma
• Type: Noun
• Root: काम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• दैवतानि: the deities
• दैवतानि: Karma
• Type: Noun
• Root: दैवत
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• विशाम्पते: O lord of the people
• Type: Noun
• Root: विशाम् + पति
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• king (addressed as viśāmpati)
• ministers (saciva)
• city (nagara)
• deities (daivatāni)