Shloka 10
Udyoga-parva Adhyāya 165 — Bhīṣma’s Appraisal and Karṇa’s Rebuttal (भीष्म–कर्ण विवादः)
Devanagari script
मकरा इव राजेन्द्र समुद्धततरड्धिणीम् । गड्जां विक्षो भयिष्यन्ति पार्थानां युधि वाहिनीम्,राजेन्द्र! जैसे ग्राहगण उत्ताल तरंगोंवाली गंगाको मथ डालते हैं, उसी प्रकार ये त्रिगर्तदेशीय पाँचों क्षत्रिय वीर पाण्डवोंकी सेनामें हलचल मचा देंगे
Transliteration
makarā iva rājendra samuddhata-taraṅgiṇīm | gaṅgāṃ vikṣobhayiṣyanti pārthānāṃ yudhi vāhinīm ||
Translation
ភីष្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «រាជេន្រ! ដូចក្រពើទាំងឡាយកូររំខានទន្លេគង្គា ពេលរលកកំពុងកើនឡើងយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ ដូច្នោះដែរ វីរក្សត្រិយទ្រីគর্তទាំងប្រាំនេះ នឹងបង្កឲ្យកងទ័ពបណ្ឌវរញ្ជួយរញ្ជាយនៅក្នុងសង្គ្រាម»។
Word by Word
मकराःsharks/crocodiles (makaras)
मकराः:
Karta
TypeNoun
Rootमकर
FormMasculine, Nominative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
समुद्धत-तरङ्गिणीम्having violently upraised waves
समुद्धत-तरङ्गिणीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसमुद्धत-तरङ्गिणी
FormFeminine, Accusative, Singular
गङ्गाम्the Ganga river
गङ्गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगङ्गा
FormFeminine, Accusative, Singular
विक्षोभयिष्यन्तिthey will agitate/disturb
विक्षोभयिष्यन्ति:
TypeVerb
Rootविक्षुभ्
FormSimple Future (Luṭ), Third, Plural, Parasmaipada
पार्थानाम्of the sons of Pritha (Pandavas)
पार्थानाम्:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Genitive, Plural
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
वाहिनीम्army/host
वाहिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाहिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaR
Rājendra (the king, i.e., Dhritarashtra in context)G
GangaP
Pandavas (Pārthas)T
Trigarta Kshatriyas (five warriors)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes