Shloka 19

उलूकदूतवाक्यम् / Ulūka’s Message to the Pāṇḍavas

Devanagari script

स पूजित: पाण्डुपुत्रैर्य थान्यायं सुसंस्तुत:

Transliteration

sa pūjitaḥ pāṇḍuputrair yathānyāyaṃ susaṃstutaḥ

Translation

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ដូច្នេះ គាត់ត្រូវបានកូនប្រុសរបស់បណ្ឌុគោរពបូជាដោយសមតាមទំនៀមត្រឹមត្រូវ ហើយត្រូវបានសរសើរយ៉ាងកក់ក្តៅ—សកម្មភាពមួយដែលបង្ហាញពីការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវធម៌ និងការទទួលភ្ញៀវដោយកិត្តិយស។

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पूजितः: honored, worshipped
• पूजितः: Karta
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पाण्डुपुत्रैः: by the sons of Pāṇḍu (the Pāṇḍavas)
• पाण्डुपुत्रैः: Karana
• Type: Noun
• Root: पाण्डुपुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• यथा: as, according to
• यथा: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• न्यायम्: propriety, right rule, due manner
• न्यायम्: Karma
• Type: Noun
• Root: न्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सुसंस्तुतः: well-praised, highly lauded
• सुसंस्तुतः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सम् + स्तु (धातु) → संस्तुत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त) with सु-उपसर्ग
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Pāṇḍuputras (Pāṇḍavas)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights dharmic conduct expressed through proper hospitality and respectful praise—honoring a worthy person in accordance with established norms (yathānyāyam) is itself an ethical duty.

What is happening in the narrative?

In Vaiśampāyana’s narration, a male figure (contextually identified in surrounding verses) is received by the Pāṇḍavas; they honor him formally and commend him, indicating a courteous and righteous reception.