Shloka 54
Kaurava Mobilization at Kurukṣetra (Duryodhana Orders War Preparations) / कुरुक्षेत्रे धार्तराष्ट्र-सैन्यसज्जा
अग्रानीके भीमसेनो माद्रीपुत्रो च दंशितो,सेनाके आगे-आगे भीमसेन, कवचधारी माद्रीकुमार नकुल-सहदेव, सुभद्राकुमार अभिमन्यु, द्रौपदीके सभी पुत्र, ट्रपदकुमार धृष्टद्युम्न, प्रभद्रकमण और पांचालदेशीय क्षत्रिय वीर चले। इन सबने भीमसेनको अपने आगे कर लिया था
vaiśampāyana uvāca | agrānīke bhīmaseno mādrīputraś ca daṃśitaḥ | senāyā agre'gre bhīmasenaḥ, kavacadhārī mādrīkumārau nakula-sahadevau, subhadrākumāro'bhimanyuḥ, draupadyāḥ sarve putrāḥ, drupadakumāro dhṛṣṭadyumnaḥ, prabhadrakagaṇaḥ ca pāñcāladeśīyāḥ kṣatriyavīrāś ca yayuḥ | ete sarve bhīmasenaṃ puraskṛtya jagmuḥ ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ នៅមុខបំផុត មានភីមសេន ហើយជាប់ក្បែរគាត់ គឺកូនប្រុសរបស់ម៉ាទ្រីដែលពាក់អាវក្រោះ។ ដឹកនាំកងទ័ពទៅមុខមាន ភីមសេន; កូនប្រុសម៉ាទ្រី នាគុល និងសហទេវ ដែលស្លៀកសំបុត្រដែក; អភិមន្យុ កូនប្រុសសុភទ្រា; កូនប្រុសទាំងអស់របស់ទ្រោបទី; ធ្រឹស្តទ្យុម្ន កូនប្រុសទ្រុបដ; ពលយុទ្ធព្រហបដ្រក; និងវីរក្សត្រិយៈនៃបញ្ចាល។ ពួកគេទាំងអស់បានដាក់ភីមសេននៅមុខគេ ឲ្យជាវង្សមុខនៃកងទ័ព។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic leadership in a martial context: the host advances in disciplined order, collectively choosing a foremost champion (Bhīma) and moving as an allied body. It underscores unity, readiness, and the Kṣatriya ethic of protecting the cause through organized courage rather than isolated heroism.
Vaiśampāyana describes the Pāṇḍava-aligned forces setting out with their leading fighters at the front—Bhīma, the sons of Mādrī (Nakula and Sahadeva) in armour, Abhimanyu, Draupadī’s sons, Dhṛṣṭadyumna, the Prabhadrakas, and Pāñcāla warriors—placing Bhīma foremost as the vanguard.