Shloka 30
Udyoga Parva, Adhyāya 148: Vāsudeva’s Report—Mobilization and the Nīti Sequence
Sāma–Bheda–Daṇḍa
Devanagari script
पाए्डस्तु राज्यं सम्प्राप्तः कनीयानपि सन् नृपः । विनाशे तस्य पुत्राणामिदं राज्यमरिंदम
Translation
បណ្ឌុ—ទោះជាកូនពៅក៏ដោយ—បានទទួលរាជ្យ ហើយបានគ្រប់គ្រងជាព្រះមហាក្សត្រល្អ។ ឱ ដុរយោធន អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ! បន្ទាប់ពីបណ្ឌុសោយទិវង្គត នគរនេះជារបស់កូនប្រុសរបស់គាត់។
Word by Word
पाण्डवःthe Pandava (Yudhiṣṭhira)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Accusative, Singular
सम्प्राप्तःhaving obtained/attained
सम्प्राप्तः:
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप्
FormPast active participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
कनीयान्younger
कनीयान्:
TypeAdjective
Rootकनीयस्
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सन्being
सन्:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular
नृपःking
नृपः:
Karta
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Nominative, Singular
विनाशेin/at the destruction
विनाशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविनाश
FormMasculine, Locative, Singular
तस्यof him/of that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
पुत्राणाम्of (his) sons
पुत्राणाम्:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Genitive, Plural
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Nominative, Singular
अरिंदमO enemy-subduer (epithet)
अरिंदम:
TypeNoun
Rootअरिंदम
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes