Shloka 50
उद्योगपर्व — गान्धारी-उपदेशः
Udyoga Parva — Gandhārī’s Counsel to Duryodhana
राजन् दुर्योधन बद्ध्वा ततः संशाम्य पाण्डवै: । त्वत्कृते न विनश्येयु: क्षत्रिया: क्षत्रियर्षभ
rājan duryodhanaṁ baddhvā tataḥ saṁśāmya pāṇḍavaiḥ | tvatkṛte na vinaśyeyuḥ kṣatriyāḥ kṣatriyarṣabha ||
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «ព្រះរាជា! ចូរចាប់ឃុំទុរយោធនៈ ហើយបន្ទាប់មកចូរធ្វើសន្តិភាពជាមួយបណ្ឌវៈ។ ឱ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមក្សត្រីយៈ! សូមកុំឲ្យកើតមានថា ដោយសារព្រះអង្គ កងក្សត្រីយៈទាំងឡាយត្រូវវិនាសអស់»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler must prioritize restraint and reconciliation over pride and factional loyalty; preventing large-scale loss of life is a primary ethical duty, and personal attachment must not become the cause of a whole class’s destruction.
The speaker urges the king to arrest Duryodhana and conclude a settlement with the Pāṇḍavas, warning that otherwise the impending conflict may annihilate the kṣatriya warriors, with the king bearing moral responsibility for the outcome.