Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

दक्षिणा-दिक्, पितृपक्ष-प्रतिष्ठा, तथा कर्मगतिः — Suparṇa’s Cosmographic Instruction

इसी दिशामें यज्ञोंद्वारा तृप्त हुए अग्निगण अपने योनिस्वरूप जलका उपभोग करते हैं। यहीं वरुणने पातालका आश्रय लेकर लक्ष्मीको प्राप्त किया था ।। अत्र पूर्व वसिष्ठस्य पौराणस्य द्विजर्षभ । सूतिश्वैव प्रतिष्ठा च निधनं च प्रकाशते,द्विजश्रेष्ठ इसी दिशामें पुरातन महर्षि वसिष्ठकी उत्पत्ति हुई है। यहीं उन्हें प्रतिष्ठा (सप्तर्षियोंमें स्थान)-की प्राप्ति हुई है और इसी दिशामें उन्हें निमिके शापसे देहत्याग करना पड़ा है

asmin diśi yajñair tṛptā agnayaḥ svayoni-bhūtaṃ jalam upabhuñjate | atraiva varuṇo pātālam āśritya lakṣmīm avāpa || atra pūrvaṃ vasiṣṭhasya paurāṇasya dvijarṣabha | sūtiś caiva pratiṣṭhā ca nidhanaṃ ca prakāśate ||

យុបរណៈបាននិយាយថា៖ «នៅក្នុងទិសនេះឯង ពួកអគ្គិទេវៈ—ដែលបានពេញចិត្តដោយយញ្ញ—បានចូលរួមប្រើប្រាស់ទឹក ដែលជាប្រភពដើមដូចជាគភ៌របស់ខ្លួន។ នៅទីនេះដែរ ព្រះវរុណៈបានយកបាតាលជាជម្រក ហើយបានទទួលលក្ខ្មី (សិរីសម្បត្តិ និងសុភមង្គល)។ ហើយនៅទីនេះផងដែរ ឱ ទ្វិជដ៏ប្រសើរ ត្រូវបានបង្ហាញអំពីកំណើតរបស់ឥសីបុរាណ វសិષ્ઠៈ ការតាំងស្ថានភាពកិត្តិយសរបស់លោក (ក្នុងចំណោមសប្តឥសី) និងចុងបញ្ចប់របស់លោក—ពេលដែលដោយសារពាក្យសាបរបស់និមិ លោកបានលះបង់រាងកាយ»។

अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
पूर्वम्formerly/earlier
पूर्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
वसिष्ठस्यof Vasiṣṭha
वसिष्ठस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootवसिष्ठ
FormMasculine, Genitive, Singular
पौराणस्यof the ancient/primeval
पौराणस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootपौराण
FormMasculine, Genitive, Singular
द्विजर्षभO bull among the twice-born
द्विजर्षभ:
TypeNoun
Rootद्विजर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular
सूतिḥbirth/origin
सूतिḥ:
Karta
TypeNoun
Rootसूति
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
प्रतिष्ठाestablishment/status
प्रतिष्ठा:
Karta
TypeNoun
Rootप्रतिष्ठा
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
निधनम्death/end
निधनम्:
Karta
TypeNoun
Rootनिधन
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
प्रकाशतेis made manifest/is described
प्रकाशते:
TypeVerb
Rootप्रकाश्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular
द्विजश्रेष्ठO best of the twice-born
द्विजश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootद्विजश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular

युपर्ण उवाच

Y
Yuparṇa
A
Agni (fire-deities)
V
Varuṇa
P
Pātāla
L
Lakṣmī
V
Vasiṣṭha
N
Nimi