Shloka 72

Devanagari script

तदर्धेनापि दातव्या दरिद्रेणापि पार्थिव

Transliteration

tadardhenāpi dātavyā daridreṇāpi pārthiva | pṛthvīnātha! yadi śrotā daridro bhavet tadā tasmai’pi ardhadakṣiṇayā saha godānaṃ niyataṃ kartavyam | pratyekaṃ parvasamāptau vidvān puruṣaḥ suvarṇasahitaṃ pustakaṃ vācakāya samarpayet ||

Translation

វៃសម្បាយណៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃផែនដី! សូម្បីតែអ្នកក្រីក្រក៏គួរធ្វើទាន—បើមិនបានទាំងមូល ក៏ដោយតែពាក់កណ្តាលនៃទក្ខិណា។ ប្រសិនបើអ្នកស្តាប់ក្រីក្រ ក៏ត្រូវធ្វើ “គោទាន” ឲ្យបានជាក់ជាមិនខាន ដោយភ្ជាប់ទក្ខិណាដែលបន្ថយ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃបរិវេណនីមួយៗ បុរសប្រាជ្ញាគួរប្រគល់សៀវភៅដែលបានអានសូត្រ ដល់អ្នកអានសូត្រ ព្រមទាំងមាស។»

Word by Word

• तत्: by that
• तत्: Karana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• अर्धेन: with half (of it)
• अर्धेन: Karana
• Type: Noun
• Root: अर्ध
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• अपि: even/also
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• दातव्या: is to be given / should be given
• Type: Verb
• Root: दा
• Form: तव्यत् (gerundive/obligative), Feminine, Nominative, Singular

• दरिद्रेण: by a poor man
• दरिद्रेण: Karta
• Type: Noun
• Root: दरिद्र
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• अपि: even/also
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• पार्थिव: O king
• Type: Noun
• Root: पार्थिव
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśaṃpāyana
• pārthiva (king)
• pṛthvīnātha (lord of the earth)
• śrotā (listener)
• godāna (cow-gift)
• dakṣiṇā
• suvarṇa
• pustaka
• vācaka (reciter/reader)