Shloka 2
शोक-शमन उपदेशः
Instruction on the Pacification of Grief
इस प्रकार श्रीमह्याभारत स्त्रीपर्वके अन्तर्गत जलप्रदानिकपर्वमें धृतराष्ट्रके शोकका निवारणविषयक दूसरा अध्याय पूरा हुआ,अनिष्टानां च संसर्गादिष्टानां च विसर्जनात् | कथं हि मानसैर्दु:खै: प्रमुच्यन्ते तु पण्डिता: विद्वान् पुरुष अनिष्टके संयोग और इष्टके वियोगसे होनेवाले मानसिक दुःखोंसे किस प्रकार छुटकारा पाते हैं?
aniṣṭānāṁ ca saṁsargād iṣṭānāṁ ca visarjanāt | kathaṁ hi mānasair duḥkhaiḥ pramucyante tu paṇḍitāḥ ||
វិទុរាសួរថា៖ ពីការជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយអ្វីដែលមិនគាប់ចិត្ត និងពីការបែកឆ្ងាយពីអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់ ទុក្ខវេទនាផ្លូវចិត្តកើតឡើងជៀសមិនរួច។ ដោយការយល់ដឹង និងវិន័យអ្វី ទើបអ្នកប្រាជ្ញអាចដោះលែងខ្លួនពីទុក្ខសោកខាងក្នុងដូច្នេះបាន?
विदुर उवाच
Educational Q&A
Sorrow is fueled by two common causes—contact with the unwanted and separation from the beloved. The verse points toward the ideal of paṇḍita-wisdom: cultivating discernment and inner steadiness so that the mind is not enslaved by circumstance, loss, or aversion.
In the Strī Parva context of post-war lamentation, Vidura raises a reflective question about the psychology of grief—how the wise manage the mental anguish that follows calamity, unwanted situations, and bereavement—setting up counsel meant to soothe and instruct the grieving Dhṛtarāṣṭra.