Shloka 32
राजधर्मः—प्रमादवर्जनं, दण्डनीतिः, दुर्बलरक्षणम्
Royal Dharma: Vigilance, Just Punishment, Protection of the Vulnerable
त्रायते हि यदा सर्व वाचा कायेन कर्मणा । पुत्रस्थापि न मृष्येच्च स राज्ञो धर्म उच्यते
trāyate hi yadā sarvaṁ vācā kāyena karmaṇā | putrasthāpi na mṛṣyec ca sa rājño dharma ucyate ||
ឧតត្ថ្យៈ បានមានព្រះវាចាថា៖ ពេលព្រះមហាក្សត្រការពារមនុស្សទាំងអស់ ដោយព្រះវាចា ដោយកាយវិការ និងដោយសកម្មភាព ហើយសូម្បីតែក្នុងករណីព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ក៏មិនអត់ឱនចំពោះអំពើខុសទេ—អាកប្បកិរិយានោះហៅថា «រាជធម៌» របស់ព្រះមហាក្សត្រ។ ខគម្ពីរនេះបង្ហាញថា ភារកិច្ចរបស់ព្រះមហាក្សត្រ គឺការពារទាំងអស់ដោយមិនលំអៀង៖ មេត្តាករុណាបង្ហាញជាការការពារ និងយុត្តិធម៌បង្ហាញជាការមិនលើកលែងទោសដោយសារភាពជាសាច់ញាតិ។
उतथ्य उवाच
Educational Q&A
Royal dharma requires two complementary virtues: universal protection of the people (through word, conduct, and action) and impartial justice, meaning a ruler must not excuse wrongdoing even when committed by his own son.
In a discourse on rājadharma in the Śānti Parva, Utathya defines the king’s proper conduct: he must act as protector of all and uphold law without nepotism, presenting this as the standard of righteous kingship.