Shloka 5
Adhyāya 90 — Protection of Livelihoods, Brahmanical Subsistence Norms, and Royal Oversight (राष्ट्रवृत्ति-राष्ट्रगुप्ति-उपदेशः)
असंशयं निवर्तेत न चेद् वक्ष्यत्यतः परम् । पूर्व परोक्ष॑ं कर्तव्यमेतत् कौन्तेय शाश्वतम्
asaṁśayaṁ nivarteta na ced vakṣyaty ataḥ param | pūrva-parokṣaṁ kartavyam etat kaunteya śāśvatam ||
ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ដោយមិនសង្ស័យ គាត់នឹងត្រឡប់មកវិញ។ បើទោះជាយ៉ាងនេះហើយ គាត់នៅតែមិននិយាយអ្វីទៀត នោះព្រះមហាក្សត្រគួរនិយាយដូច្នេះថា៖ ‘ព្រះគ្រូដ៏គួរគោរព សូមអភ័យទោស និងមេត្តាមើលរំលងកំហុសទាំងឡាយដែលខ្ញុំបានប្រព្រឹត្តមុននេះ’។ ឱ កូនកុន្តី! ការធ្វើឲ្យព្រាហ្មណ៍ពេញចិត្តដោយភាពទាបទន់ និងការគោរពគាប់គំនិត គឺជាកាតព្វកិច្ចអស់កល្បជានិច្ចរបស់ព្រះមហាក្សត្រ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must uphold rajadharma by using humility and conciliatory speech—especially toward brahmins—asking forgiveness for prior faults and seeking to restore goodwill; this is presented as a timeless duty.
Bhishma instructs Kaunteya (Yudhishthira) on how a king should respond when dealing with a brahmin who remains silent or displeased: first expect him to relent, but if he does not speak, the king should explicitly request pardon for earlier offences and thereby pacify him.