Shloka 2
Adhyāya 90 — Protection of Livelihoods, Brahmanical Subsistence Norms, and Royal Oversight (राष्ट्रवृत्ति-राष्ट्रगुप्ति-उपदेशः)
ब्राह्मणेभ्योडतिरिक्तं च भुज्जीरन्नितरे जना: । न ब्राह्मणापराधेन हरेदन्य: कथंचन
bhāhmaṇebhyo 'tiriktaṃ ca bhuñjīrann itare janāḥ | na brāhmaṇāparādhena hared anyaḥ kathaṃcana ||
ភីष្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឲ្យមនុស្សដទៃទទួលប្រើប្រាស់តែអ្វីដែលនៅសល់ បន្ទាប់ពីបានផ្គត់ផ្គង់ដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ដោយគ្រប់គ្រាន់។ កុំឲ្យនរណាម្នាក់ ដោយប្រព្រឹត្តអំពើល្មើសចំពោះព្រះព្រាហ្មណ៍—គឺដោយមិនផ្តល់អ្វីដែលគួរផ្តល់—ទៅយកចំណែកនោះដោយវិធីណាមួយឡើយ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
One should first fulfill what is due to Brahmanas; only the remainder may be used by others. Appropriating what ought to go to a Brahmana is treated as a moral offence (brāhmaṇāparādha) and is prohibited.
In the Shanti Parva’s dharma-instruction, Bhishma lays down a rule of rightful enjoyment and distribution: social consumption is legitimate only after the prescribed recipients (here, Brahmanas) have been properly provided for, and no one should seize their due share.