Shloka 4
राष्ट्रगुप्ति-संग्रहः
Protection of the Realm and Principles of Revenue & Local Administration
ग्रामीयान् ग्रामदोषांश्व ग्रामिकः प्रतिभावयेत् । तान् ब्रूयाद् दशपायासौ स तु विंशतिपाय वै
bhīṣma uvāca | grāmīyān grāmadoṣāṁś ca grāmikaḥ pratibhāvayet | tān brūyād daśapāyāsau sa tu viṁśatipāya vai |
ភីष្មៈបានមានព្រះវាចា៖ មេភូមិគួរតែស៊ើបអង្កេតដោយប្រុងប្រយ័ត្នអំពីកិច្ចការរបស់ប្រជាជនក្នុងភូមិ និងកំហុសឬបទល្មើសទាំងឡាយដែលកើតមានក្នុងភូមិនោះ។ គាត់ត្រូវរាយការណ៍អំពីរឿងទាំងនេះទៅកាន់មន្ត្រីដែលគ្រប់គ្រងដប់ភូមិ; មន្ត្រីនោះវិញត្រូវរាយការណ៍ទៅកាន់មន្ត្រីដែលគ្រប់គ្រងម្ភៃភូមិ។ ដោយការត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាប់បន្សំដូចនេះ ព័ត៌មានអំពីអាកប្បកិរិយា និងអំពើខុសឆ្គងត្រូវបានបញ្ជូនឡើងលើ ដើម្បីឲ្យការគ្រប់គ្រងឈរលើចំណេះដឹងត្រឹមត្រូវ និងការកែតម្រូវទាន់ពេល មិនមែនលើការធ្វេសប្រហែសឡើយ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Effective and righteous governance requires a clear chain of responsibility: local officials must investigate village affairs and offences and report them upward through graded authorities, ensuring accountability and timely justice.
In Bhishma’s instruction on royal duty (rājadharma), he outlines an administrative reporting structure: the village headman reports to the ten-village overseer, who reports to the twenty-village overseer, establishing systematic oversight of local conditions.