Shloka 206
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
यं पूजयेम सम्भूय यश्न नः प्रतिपालयेत् । (कुछ समयतक इस प्रकार काम चलता रहा; किंतु आगे चलकर पुनः दुर्व्यवस्था फैल गयी) तब दुःखसे पीड़ित हुई सारी प्रजाएँ एक साथ मिलकर ब्रह्माजीके पास गयीं और उनसे कहने लगीं--'भगवन्! राजाके बिना तो हमलोग नष्ट हो रहे हैं। आप हमें कोई ऐसा राजा दीजिये
yaṁ pūjayema sambhūya yaś ca naḥ pratipālayet |
ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «សូមប្រទានព្រះមហាក្សត្រមួយអង្គដល់យើង—អង្គដែលយើងទាំងអស់អាចប្រមូលផ្តុំគ្នាដើម្បីគោរពបូជា ហើយអង្គនោះវិញត្រូវការពារ និងចិញ្ចឹមថែរក្សាយើងជានិច្ច»។ (ពេលវេលាមួយ ការរស់នៅដំណើរការទៅតាមរបៀបនោះ ប៉ុន្តែបន្ទាប់មកវិញ ភាពអសណ្តាប់ធ្នាប់បានរាលដាលឡើងម្ដងទៀត។ ប្រជាជនទាំងមូលរងទុក្ខវេទនា ក៏បានរួមគ្នាទៅរកព្រះព្រហ្ម ហើយទូលសុំថា «បពិត្រព្រះអម្ចាស់! គ្មានព្រះរាជា យើងកំពុងវិនាស។ សូមប្រទានព្រះរាជាដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន ដើម្បីឲ្យយើងទាំងអស់គ្នាបូជា និងឲ្យអង្គនោះថែរក្សាយើងជានិច្ច»។)
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Legitimate rulership is defined by reciprocal duty: the people honor the ruler, and the ruler’s primary dharma is continuous protection and maintenance of the subjects. Without such protective governance, society collapses into duḥkha and disorder.
After disorder spreads and the populace suffers, the subjects collectively approach Brahmā and request the appointment of a capable king—someone they can jointly revere and who will reliably safeguard them.