Shloka 21
Cāturāśramya-dharma—Marks of the Four Āśramas (चातुराश्रम्यधर्मः)
Devanagari script
दक्षिणा सर्वयज्ञानां दातव्या भूतिमिच्छता । पाकयज्ञा महाहश्न दातव्या: सर्वदस्युभि:
Translation
ឥន្ទ្រៈ «អ្នកដែលប្រាថ្នាសេចក្តីចម្រើន គួរធ្វើយញ្ញៈគ្រប់ប្រភេទ ហើយប្រគេនទក្ខិណា (dakṣiṇā) ដ៏សម្បូរបែបដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍។ ដស្យូទាំងអស់ក៏គួរធ្វើយញ្ញៈបាក (pākayajña) ដែលចំណាយច្រើន ហើយចំណាយទ្រព្យសម្រាប់វា»។
Word by Word
दक्षिणाfee/gift (dakṣiṇā)
दक्षिणा:
Karta
TypeNoun
Rootदक्षिणा
FormFeminine, Nominative, Singular
सर्वयज्ञानाम्of all sacrifices
सर्वयज्ञानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्व-यज्ञ
FormMasculine, Genitive, Plural
दातव्याshould be given
दातव्या:
Karma
TypeVerb
Rootदा
FormFeminine, Nominative, Singular, Gerundive (तव्यत्), passive obligation
भूतिम्prosperity/welfare
भूतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootभूति
FormFeminine, Accusative, Singular
इच्छताby (one) desiring
इच्छता:
Karta
TypeVerb
Rootइष्
FormMasculine, Instrumental, Singular, Present active participle (शतृ)
पाकयज्ञाःpākayajñas (domestic/household sacrifices)
पाकयज्ञाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाक-यज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
महाहवाःgreat/large-scale (lit. having great oblations/calls)
महाहवाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाहव
FormMasculine, Nominative, Plural
दातव्याःshould be given / should be performed (as obligatory)
दातव्याः:
Karma
TypeVerb
Rootदा
FormMasculine, Nominative, Plural, Gerundive (तव्यत्), passive obligation
सर्वदस्युभिःby all dās(y)us / by all people of the dāsyu class
सर्वदस्युभिः:
Karta
TypeNoun
Rootसर्व-दस्यु
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
इन्द्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes