Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Kṣātra-Dharma, Daṇḍanīti, and Social Order

Indra–Māndhātṛ Dialogue

आत्मत्याग: सर्वभूतानुकम्पा लोवज्ञानं पालन मोक्षणं च । विषण्णानां मोक्षणं पीडितानां क्षात्रे धर्मे विद्यते पार्थिवानाम्‌ू,युद्धमें अपने शरीरकी आहुति देना, समस्त प्राणियोंपर दया करना, लोकव्यवहारका ज्ञान प्राप्त करना, प्रजाकी रक्षा करना, विषादग्रस्त एवं पीड़ित मनुष्योंको दुःख और कष्टसे छुड़ाना--ये सब बातें राजाओंके क्षात्रधर्ममें ही विद्यमान हैं

ātmatyāgaḥ sarvabhūtānukampā lokavyavahārajñānaṁ pālanaṁ mokṣaṇaṁ ca | viṣaṇṇānāṁ mokṣaṇaṁ pīḍitānāṁ kṣātre dharme vidyate pārthivānām ||

ឥន្ទ្រៈបាននិយាយថា៖ ការលះបង់ខ្លួនក្នុងសង្គ្រាម ការមេត្តាករុណាចំពោះសត្វមានជីវិតទាំងអស់ ការយល់ដឹងអំពីរបៀបរបបលោក ការការពារប្រជាជន និងការរំដោះអ្នកសោកសៅនិងអ្នកត្រូវទុក្ខទោសពីទុក្ខវេទនា—ទាំងនេះសុទ្ធតែមាននៅក្នុងក្សាត្រធម៌របស់ព្រះមហាក្សត្រ។

आत्मत्यागःself-sacrifice (offering up one’s own body/life)
आत्मत्यागः:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मत्याग
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वभूतानुकम्पाcompassion toward all beings
सर्वभूतानुकम्पा:
Karta
TypeNoun
Rootसर्वभूतानुकम्पा
FormFeminine, Nominative, Singular
लोकज्ञानम्knowledge of worldly affairs
लोकज्ञानम्:
Karta
TypeNoun
Rootलोकज्ञान
FormNeuter, Nominative, Singular
पालनम्protection; maintenance (of subjects)
पालनम्:
Karta
TypeNoun
Rootपालन
FormNeuter, Nominative, Singular
मोक्षणम्release; deliverance
मोक्षणम्:
Karta
TypeNoun
Rootमोक्षण
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
विषण्णानाम्of the despondent
विषण्णानाम्:
TypeAdjective
Rootविषण्ण
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
मोक्षणम्release; rescuing
मोक्षणम्:
Karta
TypeNoun
Rootमोक्षण
FormNeuter, Nominative, Singular
पीडितानाम्of the afflicted/oppressed
पीडितानाम्:
TypeAdjective
Rootपीडित
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
क्षात्रेin the kshatriya (royal/warrior) sphere
क्षात्रे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootक्षात्र
FormNeuter, Locative, Singular
धर्मेin the duty/law (dharma)
धर्मे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Locative, Singular
विद्यतेis found; exists
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद् (विद्+यते; √विद् in sense 'to be found/occur')
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
पार्थिवानाम्of kings; of rulers
पार्थिवानाम्:
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Genitive, Plural

इन्द्र उवाच

I
Indra
P
pārthivāḥ (kings/rulers)
S
sarvabhūtāni (all beings)