Shloka 50
राजधर्मप्रश्नः — Yudhiṣṭhira’s Inquiry into Rājadharma (Śānti-parva 56)
प्रेष्प्माणा विकल्पन्ते गुह्मां चाप्पनुयुञ्जते । अयाच्य॑ चैव याचन्ते भोज्यान्याहारयन्ति च
preṣyamāṇā vikalpante guhyaṃ cāpy anuyuñjate | ayācyaṃ caiva yācante bhojyāny āhārayanti ca ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ពេលផ្ញើពួកគេទៅបំពេញកិច្ចការ ពួកគេធ្វើអោយការសម្រេចបានក្លាយជាសង្ស័យ ដោយបង្កើតការស្ទាក់ស្ទើរដែលមិនចាំបាច់។ ពួកគេក៏ស៊ើបសួររឿងដែលគួរតែសម្ងាត់ ហើយបង្ហាញកំហុសលាក់លៀមរបស់ព្រះមហាក្សត្រឲ្យគេឮ។ ពួកគេសុំអ្វីដែលមិនគួរសុំ ហើយសូម្បីតែបរិភោគអាហារដែលបានរៀបចំទុកសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma warns that untrustworthy attendants undermine governance: they create doubt in missions, violate confidentiality, make improper demands, and misuse royal resources—traits a king should recognize and avoid.
In Bhishma’s instruction on righteous rule and administration, he describes the recognizable behaviors of corrupt or unsuitable servants/agents, illustrating how they harm a ruler’s effectiveness and dignity.