Shloka 33
Bhīṣma on the Śara-Śayyā: Yudhiṣṭhira and Kṛṣṇa Approach the Eldest for Śānti
योगे सांख्ये च नियता ये च धर्मा: सनातना: । चातुर्वर्ण्यस्य यश्नोक्तो धर्मो न सम विरुध्यते
yoge sāṅkhye ca niyatā ye ca dharmāḥ sanātanāḥ | cāturvarṇyasya yaś cokto dharmo na samavirudhyate ||
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «ធម៌ដ៏អនន្តកាល ដែលបានកំណត់ក្នុងយោគៈ និងសាង្ខ្យៈ និងធម៌ដែលបានបង្រៀនសម្រាប់ចតុវណ្ណ—ទាំងនេះមិនប្រឆាំងគ្នាទេ។ ពេលយល់ឲ្យត្រឹមត្រូវ វិន័យនៃការសម្រេចខាងក្នុង និងកាតព្វកិច្ចនៃជីវិតសង្គមនិងសីលធម៌ អាចឈររួមគ្នា ដោយគ្មានការខុសគ្នា។»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the eternal disciplines taught in Yoga and Sāṅkhya do not conflict with the dharma prescribed for the four varṇas; inner spiritual practice and outward social-ethical duty can be harmonized rather than treated as rival systems.
In Śānti Parva’s instructional setting, Vaiśampāyana continues conveying a doctrinal clarification: different authoritative frameworks for dharma—philosophical/spiritual (Yoga, Sāṅkhya) and socio-ritual (cāturvarṇya duties)—are presented as compatible, guiding conduct after the war toward stability and right living.