Shloka 96
Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga
Body-Relinquishment
जो ब्राह्मणोंके प्रेमी तथा गौ और ब्राह्मणोंके हितकारी हैं, जिनसे समस्त विश्वका कल्याण होता है, उन सच्चिदानन्दस्वरूप भगवान् गोविन्दको प्रणाम है ।।
yo brāhmaṇānāṁ premī tathā gāvaḥ brāhmaṇānāṁ ca hitakārī yaḥ, yasmāt samastasya viśvasya kalyāṇaṁ bhavati, taṁ saccidānandasvarūpaṁ bhagavantaṁ govindaṁ praṇamāmi. prāṇakāntārapātheyam saṁsārocchedabheṣajam, duḥkhaśokaparitrāṇaṁ harir ity akṣaradvayam.
ភីष្មៈមានព្រះវាចា៖ សូមខ្ញុំកោតគោរពដល់ព្រះគោវិន្ទ ព្រះអង្គដែលជាសភាពនៃសត្យៈ-ចិត្តៈ-អានន្ទៈ អ្នកស្រឡាញ់ព្រះព្រាហ្មណ៍ និងជាអ្នកប្រយុទ្ធដើម្បីប្រយោជន៍នៃគោ និងព្រះព្រាហ្មណ៍ ហើយដោយព្រះអង្គ សកលលោកទាំងមូលទទួលបានសេចក្តីសុខ។ ពាក្យពីរអក្សរ «ហ-រិ» គឺដូចជាស្បៀងសម្រាប់ជីវិត នៅពេលឆ្លងកាត់ព្រៃវាលគ្រោះថ្នាក់; វាជាឱសថកាត់ផ្តាច់ជំងឺដែលហៅថា សង្សារ និងជាជម្រកសង្គ្រោះពីទុក្ខ និងសោកគ្រប់ប្រភេទ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that remembrance and utterance of the Lord’s name—especially “Hari”—functions as spiritual protection in crisis, a remedy for the affliction of saṁsāra, and a means of relief from grief; devotion is presented as both ethically world-benefiting (welfare of cows and Brahmins) and spiritually liberating.
Within Bhishma’s instruction in the Shanti Parva, he offers a devotional salutation (stuti) to Govinda and then highlights the salvific power of the divine name “Hari,” using vivid metaphors of a dangerous journey and a healing medicine to frame its role in human suffering and liberation.