Shloka 55
Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
शैक्ष्यं स्वरं समास्थाय उदगीतं प्रासृजत् स्वरम् । रसातलमें प्रवेश करके परम योगका आश्रय ले शिक्षाके नियमानुसार उदात्त आदि स्वरोंसे युक्त उच्च स्वरसे सामवेदका गान करने लगे || ५४ $ ।।
śaikṣyaṃ svaraṃ samāsthāya udagītaṃ prāsṛjat svaram | rasātalaṃ praviśya parama-yogam āśritya śikṣā-niyamānusāreṇa udātta-ādi-svaropetaṃ uccaiḥ-svaraṃ sāma-veda-gānaṃ cakāra || (55) | sa svaraḥ sānunādī ca sarvaśaḥ snigdha eva ca |
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ ដោយយករបៀបសំឡេងដែលមានវិន័យតាមវិទ្យាសាស្ត្រសិក្សា (śikṣā) ទ្រង់បានបញ្ចេញបទចម្រៀងខ្ពស់ ដែលទ្រទ្រង់បានយូរ។ ចូលទៅក្នុង រាសាតល (Rasātala) ហើយយកជម្រកក្នុងយោគៈដ៏អធិក ទ្រង់បានច្រៀងសាមវេទ (Sāma-veda) ក្នុងសូរសំឡេងខ្ពស់ ដោយត្រឹមត្រូវមានសំឡេងលើ (udātta) និងសំឡេងផ្សេងៗទៀត។ សូរសំឡេងនោះមានការឆ្លើយតបរំញ័រទាំងមូល និងគ្រប់ទីកន្លែង ហើយទន់រលោង ពេញលេញ។
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights disciplined speech as a spiritual instrument: correct phonetics and Vedic accentuation (śikṣā, udātta-ādi) are not merely technicalities but supports for higher yogic absorption, where sound becomes a vehicle for inner steadiness and sacred order (dharma).
Vaiśaṃpāyana describes a figure entering Rasātala and, established in supreme Yoga, producing a powerful, resonant, smooth chant of the Sāma-veda in a high register, carefully aligned with the traditional rules of pronunciation and Vedic accents.