Shloka 77
धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)
(भीष्म उवाच नारदस्त्वथ पप्रच्छ भगवन्तं जनार्दनम् | केषु केषु च भावेषु त्वं द्रष्टव्यो महाप्रभो ।।
bhīṣma uvāca
nāradas tv atha papraccha bhagavantaṃ janārdanam |
keṣu keṣu ca bhāveṣu tvaṃ draṣṭavyo mahāprabho ||
śrībhagavān uvāca
śṛṇu nārada tattvena prādurbhāvān mahāmune |
matsyaḥ kūrmo varāhaś ca narasiṃhaś ca vāmanaḥ |
rāmo rāmaś ca rāmaś ca kṛṣṇaḥ kalkī ca te daśa |
pūrvaṃ mīno bhaviṣyāmi sthāpayiṣyāmy ahaṃ prajāḥ |
lokān vedān dhariṣyāmi majjamānān mahārṇave |
dvitīyaṃ kūrmarūpaṃ me hemakūṭanibhaṃ suta |
mandaraṃ dhārayiṣyāmi amṛtārthe dvijottama |
magnaṃ mahārṇave ghore bhārākrāntām imaṃ punaḥ |
sattvair ākrāntasarvāṅgāṃ naṣṭāṃ sāgaramekhalām |
ānayiṣyāmi svasthānaṃ vārāhaṃ rūpam āsthitaḥ |
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ បន្ទាប់មក នារទៈបានសួរព្រះអម្ចាស់ជនារទនៈថា៖ «មហាព្រះអង្គ! ក្នុងរូបណាខ្លះ គួរឲ្យបានទស្សនា និងចងចាំព្រះអង្គ?» ព្រះអម្ចាស់បានមានព្រះវាចា៖ «ស្តាប់ចុះ នារទៈ ដោយសេចក្តីពិត ឱ មហាមុនី—អំពីការបង្ហាញខ្លួនរបស់ខ្ញុំ។ មត្ស្យៈ, កૂર્મៈ, វរាហៈ, នរសിംហៈ, វាមនៈ; ហើយ រាមៈ, រាមៈ, និង រាមៈ; ក្រឹષ્ણៈ និង កល్కិ—ទាំងនេះជាអវតារ ១០ ប្រការ។ ដំបូង ខ្ញុំនឹងក្លាយជា “ត្រី” ហើយដាក់សត្វលោកឲ្យសុវត្ថិភាព; ខ្ញុំនឹងទ្រទ្រង់លោកទាំងឡាយ និងវេទៈ នៅពេលវាកំពុងលិចក្នុងមហាសមុទ្រ។ ទីពីរ ខ្ញុំនឹងយករូប “អណ្តើក” ដូចភ្នំហេមកូតៈ; ដើម្បីអម្រឹត ខ្ញុំនឹងទ្រភ្នំមន្ទរៈលើខ្នង នៅពេលទេវតាច្របាច់សមុទ្រទឹកដោះ។ ហើយម្តងទៀត ពេលផែនដីលិចចូលក្នុងសមុទ្រដ៏គួរឱ្យភ័យ ខ្ទេចដោយបន្ទុក និងត្រូវសត្វជាច្រើនវាយប្រហារ គ្របជុំវិញដោយសមុទ្រ ខ្ញុំនឹងនាំនាងត្រឡប់ទៅទីតាំងដើមវិញ ដោយយករូប “ជ្រូកព្រៃ”»។
(भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage teaches devotional remembrance grounded in theology: the Lord is to be contemplated through His purposeful manifestations (avatāras), each appearing to protect the world, preserve the Vedas, and restore cosmic order when it is threatened.
Bhīṣma reports a dialogue where Nārada asks Janārdana which forms should be contemplated. The Lord lists His principal avatāras and briefly explains the first three: as Matsya He saves beings and the Vedas from the deluge; as Kūrma He supports Mount Mandara during the churning for amṛta; as Varāha He raises the earth back to its place from the ocean.