Shloka 48
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
यथामति यथापाठं तथा विद्या फलिष्यति | सर्वस्तरतु दुर्गाणि सर्वो भद्राणि पश्यतु
yathāmati yathāpāṭhaṃ tathā vidyā phaliṣyati | sarvas taratu durgāṇi sarvo bhadrāṇi paśyatu |
ភីṣ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ វិជ្ជានឹងឲ្យផលតាមសមត្ថភាពយល់ដឹង និងតាមការសិក្សា និងការសូត្ររបស់មនុស្សនីមួយៗ។ សូមឲ្យមនុស្សទាំងអស់ឆ្លងកាត់គ្រោះថ្នាក់លំបាក និងសូមឲ្យមនុស្សទាំងអស់បានឃើញអ្វីដែលជាមង្គល—សូមឲ្យគ្រប់គ្នាទទួលបានសេចក្តីសុខមង្គល។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The fruit of learning depends on two factors: one’s innate/formed understanding (mati) and one’s actual study/recitation effort (pāṭha). Instruction alone is not enough; results arise proportionately to capacity and disciplined practice, and the verse closes with a universal wish for safety and welfare.
In the Śānti Parva, Bhīṣma instructs on righteous conduct and practical wisdom. Here he summarizes a principle about education—how knowledge becomes effective—and then offers a benedictory prayer that all may cross dangers and attain auspicious well-being.