Shloka 130
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
रिपौ मित्रेडथ मध्यस्थे विजये संधिविग्रहे । कृतवान् यो महीपाल: कि तस्मिन् मुक्तलक्षणम्
ripau mitre'tha madhyasthē vijayē sandhi-vigrahē | kṛtavān yo mahīpālaḥ ki tasmin mukta-lakṣaṇam ||
ភីष្មៈបានមានពាក្យថា៖ «ក្នុងការប្រព្រឹត្តចំពោះសត្រូវ មិត្ត និងអ្នកអព្យាក្រឹត ហើយនៅពេលដែលត្រូវការជ័យជម្នះ កិច្ចព្រមព្រៀង ឬការប្រយុទ្ធបើកចំហ—បើស្តេចមួយអង្គបានធ្វើអ្វីៗទាំងអស់តាមសមគួរ តើសញ្ញានៃការរួចផុតនៅខណៈរស់ (ជីវន្មុកតិ) របស់គាត់ស្ថិតនៅត្រង់ណា?»
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse frames a key inquiry of Śānti Parva: even when a ruler performs correct political duties—discerning friend, enemy, and neutral, and choosing victory, treaty, or war appropriately—liberation is not merely external success. The question points toward inner marks of freedom: non-attachment, equanimity, and dharmic intention amid action.
Bhīṣma, instructing on rājadharma and higher aims, raises a reflective question: if a king has already acted properly in diplomacy and conflict, what additional sign distinguishes him as a liberated person? It sets up discussion on the inner spiritual state alongside outward governance.