Shloka 20
Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda
Aging and Death Cannot Be Overstepped
तदा विशुद्धों भवति प्रकृते: परिवर्जनात् । अन्यो5हमन्येयमिति यदा बुध्यति बुद्धिमान्
tadā viśuddho bhavati prakṛteḥ parivarjanāt | anyo 'ham anyeyam iti yadā budhyati buddhimān |
«ដូច្នេះ បុគ្គលម្នាក់ក្លាយជាបរិសុទ្ធ ព្រោះបានដាក់ចោលការច្រឡំអត្តសញ្ញាណជាមួយប្រាក្រឹតិ។ ពេលដែលអ្នកប្រាជ្ញយល់ពិតថា “ខ្ញុំជាផ្សេង ហើយប្រាក្រឹតិនេះក៏ផ្សេងពីខ្ញុំ” នោះគាត់ស្ថិតនៅក្នុងសភាពបរិសុទ្ធរបស់ខ្លួន—រួចផុតពីការលាយបញ្ចូលនៃលក្ខខណ្ឌវត្ថុ»។
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse teaches viveka (discriminative knowledge): realizing that the true self (ātman/puruṣa) is distinct from Prakṛti. When one abandons identification with Prakṛti’s qualities and changes, one becomes ‘viśuddha’—established in one’s pure nature.
Vasiṣṭha is instructing on liberation-oriented wisdom in the Śānti Parva’s reflective discourse. He explains the inner shift by which a wise person separates the sense of ‘I’ from material nature, leading to purification and abiding in the self.