Shloka 11
Yājñavalkya on the Unity of Sāṃkhya and Yoga and the Marks of Meditative Composure
तथैवाप्रतिबुद्धो 5पि विज्ञेयो नृपसत्तम । प्रकृतेस्त्रिगुणायास्तु सेवनात् त्रिगुणो भवेत्
tathaivāpratibuddho 'pi vijñeyo nṛpasattama | prakṛtes triguṇāyās tu sevanāt triguṇo bhavet ||
វសិષ્ઠៈ បានមានព្រះវាចា៖ «ដូចគ្នានេះដែរ ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ! គួរយល់ថា សូម្បីអ្នកមិនទាន់ភ្ញាក់ដឹង ក៏អាចក្លាយជាមានវិវេក ដោយសារការចូលរួមជាមួយអ្នកមានវិវេក។ ដូច្នេះដែរ ដោយការប៉ះពាល់ និងការចូលពាក់ព័ន្ធជាបន្តបន្ទាប់ជាមួយប្រក្រឹតិ ដែលមានគុណៈបីជាសភាព សូម្បីអាត្មាដែលលើសគុណៈ ក៏ហាក់ដូចជាមានគុណៈបី»។
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Association shapes consciousness: even an unawakened person can become discerning by keeping company with the discerning. Philosophically, the verse adds that the Self, though beyond guṇas, appears guṇa-bound due to sustained contact with Prakṛti—highlighting how identification and proximity create the experience of bondage.
In Śānti Parva’s instruction on peace and right understanding, Vasiṣṭha addresses a king, using an analogy about companionship and then extending it to Sāṅkhya-style metaphysics: contact with Prakṛti makes the guṇa-transcendent Self seem to take on the qualities of the three guṇas.