Shloka 52
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
अभक्तमटवीप्रायं दावदग्धमहीरुहम् । पन्थानं तस्कराकीर्ण क्षेमेणाभिपतेद् युवा
abhaktamaṭavīprāyaṁ dāvadagdhamahīruham | panthānaṁ taskarākīrṇaṁ kṣemeṇābhipated yuvā ||
ភីष្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ យុវជនកម្រម្នាក់អាចធ្វើដំណើរតាមផ្លូវដែលដូចជាវាលព្រៃគ្មានមនុស្សរស់នៅ—ដើមឈើត្រូវភ្លើងព្រៃដុតឆេះ—ផ្លូវពោរពេញដោយចោរ—ដែលអាហារមិនអាចរកបាន ហើយដំណើររឹងមាំ និងគ្រោះថ្នាក់—ដោយសុវត្ថិភាព។ ដូចគ្នានេះដែរ មានតែទ្វិជកម្រណាស់ដែលអាចដើរលើផ្លូវយោគដោយជំនាញ ព្រោះវាត្រូវបានប្រកាសថាពោរពេញដោយឧបសគ្គ និងកំហុសជាច្រើន។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that genuine progress in Yoga is rare and demanding: like safely crossing a perilous, foodless, fire-scorched forest-road infested with robbers, the yogic path is full of obstacles and requires exceptional steadiness, discipline, and discernment.
In Shanti Parva’s instruction to Yudhishthira, Bhishma uses a vivid simile: only an uncommon young traveler can safely traverse a terrifying wilderness-road; likewise, only a rare qualified person can move competently along the yogic discipline because it is beset with many difficulties.