Shloka 36
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
सारथिश्न यथा युकत्वा सदश्चान् सुसमाहितः । देशमिष्टं नयत्याशु धन्विनं पुरुषर्षभ
sārathiś ca yathā yuktvā sad-aśvān susamāhitaḥ | deśam iṣṭaṃ nayaty āśu dhanvinaṃ puruṣarṣabha ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ បុរសល្អបំផុត! ដូចជាសារថីដែលប្រុងប្រយ័ត្នខ្លាំង ដោយចងសេះល្អៗឲ្យសមរម្យ និងរក្សាស្មារតីពេញលេញ អាចនាំយុទ្ធជនអ្នកកាន់ធ្នូទៅដល់ទីកន្លែងដែលចង់បានបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដូច្នោះដែរ យោគីដែលចិត្តរួមជាចំណុចតែមួយ ក្នុងធារណា (ការចងចិត្ត) នឹងឈានដល់ស្ថានបរមៈយ៉ាងឆាប់—ដូចព្រួញដែលបានបាញ់ទៅរកគោលដៅ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Focused inner discipline leads swiftly to the highest goal: as a skilled charioteer reaches a destination by properly harnessing and controlling good horses, a yogin reaches the supreme state by properly gathering and directing the mind through dhāraṇā (concentration).
In Bhishma’s instruction during the Shanti Parva, he uses a martial image familiar to kings and warriors—charioteer, horses, archer, and target—to explain how attentive control and correct preparation in yoga carry a practitioner quickly to the intended spiritual end.