Shloka 4
Vidyā–Avidyā and the Twenty-Fifth Principle
Sāṃkhya–Yoga Clarification
एवं तस्य प्रवृत्तस्य नित्यमेवानुपश्यत: । रागद्वेषौ विवर्धेते हानित्यत्वमपश्यत:
evaṁ tasya pravṛttasya nityam evānupaśyataḥ | rāga-dveṣau vivardhete hānityatvam apaśyataḥ ||
ដូច្នេះ ពេលមនុស្សមួយរូបដើរតាមផ្លូវនៃសកម្មភាពខាងក្រៅ ហើយមើលឃើញវត្ថុអារម្មណ៍ជានិច្ច តែពុំឃើញភាពមិនថេររបស់វា នោះរាគៈ និងទ្វេសៈក៏កើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងចិត្ត។ ដោយមើលរំលងភាពអនិច្ច ចិត្តត្រូវបានចងដោយការចូលចិត្ត និងការស្អប់ មិនមែនដោយការយល់ឃើញច្បាស់ឡើយ។
पराशर उवाच
Educational Q&A
Continual fixation on objects without insight into their impermanence strengthens rāga (attachment) and dveṣa (aversion). Ethical and spiritual clarity arises from seeing transience; otherwise the mind becomes reactive, driven by likes and dislikes.
Parāśara is explaining a psychological-spiritual mechanism: a person who stays in pravṛtti (worldly engagement) keeps observing desirable and undesirable objects, but because he does not perceive their anityatva (impermanence), his inner tendencies of attachment and aversion increase.