Shloka 22
Vasiṣṭha on Saṃsāra, Guṇas, and Misattributed Agency
Mahābhārata 12.292
जिसका सदाचार एवं सत्कर्म कभी लुप्त नहीं होता, वह ब्राह्मण (अग्निहोत्र न करनेपर भी) अन्निहोत्री ही है। सदाचारका ठीक-ठीक पालन होनेपर अग्निहोत्र न हो सके तो भी अच्छा है; किंतु सदाचारका त्याग करके केवल अग्निहोत्र करना कदापि कल्याणकारी नहीं है।।
agnir ātmā ca mātā ca pitā janayitā tathā | guruś ca naraśārdūla paricaryā yathātatham ||
បារាសរៈបង្រៀនថា ជីវិតធម៌ពិត ស្ថិតលើសីលធម៌ត្រឹមត្រូវ៖ ទោះមិនអាចរក្សាអគ្និហោត្រ បានក៏ដោយ ការរឹងមាំក្នុងសុចរិត និងសុកម្ម រក្សាវិញ្ញាណនៃព្រហ្មចារីយវត្ដនោះ។ តែបោះបង់សីលធម៌ ហើយធ្វើតែពិធីបូជាប៉ុណ្ណោះ មិនដែលនាំមកសេចក្តីល្អឡើយ។ ហើយទ្រង់បន្ថែមថា អគ្គិ (ភ្លើង), អាត្មា (ខ្លួនឯង), មាតា, បិតាអ្នកបង្កើតកំណើត, និងគ្រូ—ទាំងអស់នេះ គួរត្រូវបានបម្រើយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន តាមរបៀបសមស្របរបស់ម្នាក់ៗ។
पराशर उवाच
Educational Q&A
Ethical discipline (sadācāra) is superior to mere ritual performance: if ritual like Agnihotra cannot be done, maintaining right conduct still upholds dharma; but ritual without morality is not spiritually beneficial. One should also render proper service to Agni, oneself (through self-discipline), mother, father, and guru.
In Śānti Parva’s instruction on dharma, the sage Parāśara addresses the listener (honorifically, ‘naraśārdūla’) and lays down a hierarchy of values: conduct and service-based duties are emphasized over external ritualism, framing dharma as lived responsibility toward sacred fire, self, parents, and teacher.