Shloka 59
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
Devanagari script
स चतुर्दशवर्षाणि बने प्रोष्य महातपा: । दशाश्वमेधान् जारूथ्यानाजहार निरर्गलान्
Translation
វាយុបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ព្រះរាម មហាតបស្វី បានស្នាក់នៅព្រៃអស់ដប់បួនឆ្នាំ; បន្ទាប់ពីទទួលរាជ្យវិញ ព្រះអង្គបានប្រតិបត្តិអស្សវមេធយជ្ញដប់លើក ដ៏គួរឲ្យសរសើរយ៉ាងยิ่ง ហើយមិនដែលបិទទ្វារចំពោះអ្នកសុំទានណាម្នាក់ឡើយ។
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चतुर्दश-वर्षाणिfourteen years (as a duration)
चतुर्दश-वर्षाणि:
Karma
TypeNoun
Rootचतुर्दश + वर्ष
FormNeuter, Accusative, Plural
वनेin the forest
वने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Locative, Singular
प्रोष्यhaving dwelt (having lived)
प्रोष्य:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-√वस्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
महातपाःthe great ascetic (one of great austerity)
महातपाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहातपस्
FormMasculine, Nominative, Singular
दशten
दश:
Karma
TypeAdjective
Rootदशन्
FormMasculine, Accusative, Plural
अश्वमेधान्Aśvamedha sacrifices
अश्वमेधान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्वमेध
FormMasculine, Accusative, Plural
जारूथ्यान्praiseworthy / laudable
जारूथ्यान्:
Karma
TypeAdjective
Rootजारूथ्य
FormMasculine, Accusative, Plural
आजहारेperformed / carried out
आजहारे:
Karta
TypeVerb
Rootआ-√हृ
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
निरर्गलान्unbarred; unrestricted (open to all petitioners)
निरर्गलान्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिरर्गल
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes