Shloka 139
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
पृथुं वैन्यं प्रजा दृष्टवा रक्ता: स्मेति यदब्रुवन् । ततो राजेति नामास्यथ अनुरागादजायत
pṛthuṃ vainyaṃ prajā dṛṣṭvā raktāḥ sme iti yad abruvan | tato rājeti nāmāsyātha anurāgād ajāyata ||
ពេលប្រជាជនបានឃើញព្រឹថុ វៃន្យៈ ព្រះរាជបុត្ររបស់វេន ពួកគេបាននិយាយដូចជាសម្លេងតែមួយថា «យើងស្រឡាញ់ និងភ្ជាប់ចិត្តនឹងព្រះអង្គ»។ ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់នោះ (អនុរាគ) និងដោយព្រះអង្គធ្វើឲ្យប្រជារាស្ត្ររីករាយ ឈ្មោះ «រាជា» ក៏កើតឡើងសម្រាប់ព្រះអង្គ—អ្នកដែលពេញចិត្ត និងទាក់ទាញចិត្តប្រជាជន។
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
A king’s legitimacy is grounded in winning and sustaining the people’s goodwill through protection and welfare; ‘rājā’ is presented as one who delights/holds the subjects through righteous governance rather than mere power.
Vāyu explains that when the subjects saw Pṛthu (Vena’s son), they felt immediate attachment and voiced it; from this collective affection and his capacity to please and secure the people, he came to be called ‘Rājā’ (king).