Shloka 82
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
आपके रूपकी कहीं भी समता नहीं है, इसलिये आप अप्रतिरूप हैं। विविध रूप धारण करनेके कारण आपका नाम विरूप है। आप ही परम कल्याणकारी शिव हैं। आप ही सूर्य हैं, आप ही सूर्यमण्डलके भीतर सुशोभित होते हैं। आप अपनी ध्वजा और पताकापर सूर्यका चिह्न धारण करते हैं। आपको नमस्कार है ।।
namaḥ pramathanāthāya vṛṣaskandhāya dhanvine | śatrudamāya daṇḍāya parṇacīrapaṭāya ca ||
ព្រះអង្គគ្មានរូបណាអាចប្រៀបបាន ដូច្នេះហៅថា អប្រតិរូបៈ។ ព្រះអង្គទ្រង់រូបជាច្រើន ដូច្នេះហៅថា វិរូបៈ។ ព្រះអង្គជាព្រះសិវៈដ៏មង្គលខ្ពង់ខ្ពស់។ ព្រះអង្គជាព្រះអាទិត្យ ហើយរុងរឿងនៅក្នុងមណ្ឌលព្រះអាទិត្យ។ លើទង់ និងបដារបស់ព្រះអង្គ មានសញ្ញាព្រះអាទិត្យ។ សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ។ សូមក្រាបបង្គំចំពោះ ព្រមថនាថៈ ព្រះអម្ចាស់នៃព្រមថៈ; ព្រះមានស្មាដូចគោ; ព្រះកាន់ធ្នូ; ព្រះអ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ; ព្រះជាទណ្ឌៈ—អំណាចនៃការផ្តន្ទាទោស; និងព្រះដែលបង្ហាញជាអស្ចារ្យក្នុងសម្លៀកបំពាក់ស្បែកឈើ និងក្រណាត់ស្លឹក។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the divine upholder of welfare also upholds moral order through restraint and rightful punishment (daṇḍa). Shiva is praised as both powerful protector (bow-bearing, enemy-subduing) and austere renunciant (bark/leaf-clad), suggesting that ethical governance requires strength guided by inner discipline.
In Shanti Parva, Bhishma instructs and consoles after the war, often grounding dharma in theological praise. Here he recites a salutation to Shiva using epithets that highlight Shiva’s cosmic sovereignty, martial power, and ascetic purity, integrating devotion with lessons on righteous authority.