Shloka 53

Adhyāya 270 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on saṃnyāsa; Bhīṣma on calculable time, tamas, and karma

Vṛtra–Uśanā exemplum begins

Devanagari script

ततः सर्वास्तदा लोकान्‌ ब्राह्मणो$नुचचार ह । कुण्डधारप्रसादेन तपसा सिद्धिमागत:

Transliteration

tataḥ sarvāstadā lokān brāhmaṇo'nucacāra ha | kuṇḍadhāraprasādena tapasā siddhimāgataḥ ||

Translation

បន្ទាប់មក ព្រះព្រាហ្មណ៍នោះបានដើរវិលវល់ទៅក្នុងលោកទាំងអស់ ដោយបានសម្រេចសិទ្ធិខាងវិញ្ញាណតាមរយៈតបស្យា ហើយបានទទួលជំនួយពីព្រះគុណប្រសាទរបស់ កុណ្ឌធារា។

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
• Form: अव्यय

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• तदा: at that time
• तदा: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तदा
• Form: अव्यय

• लोकान्: worlds/realms; people
• लोकान्: Karma
• Type: Noun
• Root: लोक
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• ब्राह्मणः: the Brahmin
• ब्राह्मणः: Karta
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अनुचचार: went after; traversed; followed
• Type: Verb
• Root: चर्
• Form: लिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन

• ह: indeed (emphatic particle)
• Type: Indeclinable
• Root: ह
• Form: अव्यय

• कुण्डधारप्रसादेन: by the favor/grace of Kuṇḍadhāra
• कुण्डधारप्रसादेन: Karana
• Type: Noun
• Root: कुण्डधार-प्रसाद
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• तपसा: by austerity; through penance
• तपसा: Karana
• Type: Noun
• Root: तपस्
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• सिद्धिम्: success; attainment; perfection
• सिद्धिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सिद्धि
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आगतः: having attained; having reached
• Type: Verb
• Root: आ-गम्
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (भूतकर्मणि/भूतकालिक), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• brāhmaṇa
• Kuṇḍadhāra
• lokāḥ (worlds/realms)