Shloka 8
धर्मलक्षण-प्रश्नः (Marks and Sources of Dharma) | Chapter 251: Inquiry into the Definition of Dharma
श्मश्रु रोम च केशाश्व शिरा स्नायु च चर्म च । इन्द्रियं प्राणसंज्ञातं नासिकेत्यभिसंज्ञिता
śmaśru roma ca keśāś ca śirā snāyu ca carma ca | indriyaṁ prāṇasaṁjñātaṁ nāsikety abhisajñitā ||
វ្យាសៈ មានព្រះបន្ទូលថា៖ ពុកមាត់ ពុកចង្កា រោមលើខ្លួន និងសក់លើក្បាល; សរសៃឈាម សរសៃពួរ និងស្បែក—រួមទាំងអង្គនៃអារម្មណ៍ដែលហៅថា «ប្រាណ» (ដង្ហើមជីវិត) ដែលនៅទីនេះបានកំណត់ជាពិសេសជាមួយ «ច្រមុះ»—ទាំងនេះត្រូវបានរាប់បញ្ចូល ដើម្បីបង្ហាញថា រាងកាយគឺជាការប្រមូលផ្តុំដែលអាចខូចសាបសូន្យ។ ដោយស្គាល់ថា អាត្មា ខុសពីសមាសធាតុ និងមុខងារទាំងនេះ មនុស្សនឹងឈានទៅកាន់ការដកចិត្ត និងភាពមាំមួនក្នុងធម៌។
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse itemizes bodily components and functions to emphasize that the body is a composite and perishable, while the true self should be understood as distinct from these parts; this supports ethical steadiness and detachment in dharma.
Vyāsa is explaining a reflective analysis of the body—listing hair, veins, sinews, skin, and the life-breath associated with the nose—as part of a broader instruction in Shānti Parva aimed at cultivating insight and dispassion.