Shloka 7
धर्मलक्षण-प्रश्नः (Marks and Sources of Dharma) | Chapter 251: Inquiry into the Definition of Dharma
रसन॑ चेन्द्रियं जिह्दा रसश्चापां गुणो मतः । संघात: पार्थिवो धातुरस्थिदन््तनखानि च
rasanaṁ cendriyaṁ jihvā rasaś cāpāṁ guṇo mataḥ | saṅghātaḥ pārthivo dhātur asthi-danta-nakhāni ca ||
វ្យាសៈ មានព្រះបន្ទូលថា អង្គនៃរសជាតិគឺអណ្ដាត ហើយ «រស» ខ្លួនវាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាគុណរបស់ទឹក។ ភាពរឹងមាំ និងការរួមជាប់ជាដុំក្នុងរាងកាយ កើតពីធាតុដី; ដូច្នេះ ឆ្អឹង ធ្មេញ និងក្រចក គួរយល់ថាជាផ្នែកនៃដី។ ការបង្រៀននេះដាក់អារម្មណ៍ និងរចនាសម្ព័ន្ធរាងកាយក្នុងលំដាប់ធាតុ ដើម្បីឲ្យចេះសង្កេត និងដកចិត្តពីការយករាងកាយជាខ្លួនឯង។
व्यास उवाच
Educational Q&A
It maps bodily functions to the five great elements: taste and the tongue are connected with the water-element, while bodily hardness/compactness—seen in bones, teeth, and nails—belongs to the earth-element. This supports discernment (viveka) and loosens attachment to the body by viewing it as elemental composition.
In Shanti Parva’s instructional discourse, Vyāsa explains a doctrinal classification of sense-organs and bodily constituents according to elemental qualities, guiding the listener toward philosophical understanding of the body’s nature.