Shloka 13
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
Devanagari script
व्यास उवाच ब्रह्मचारी गृहस्थश्व वानप्रस्थो5थ भिक्षुक: । यथोक्तचारिण: सर्वे गच्छन्ति परमां गतिम्
Translation
វ្យាសៈបានមានព្រះវាចា៖ កូនអើយ! ព្រហ្មចារី គ្រហស្ថ វានប្រស្ថ និងសន្យាសី—ទាំងអស់នេះ ប្រតិបត្តិកម្មតាមសាស្ត្រដែលបានកំណត់សម្រាប់អាស្រមរបស់ខ្លួន ហើយសម្រេចបាននូវគតិដ៏ប្រសើរបំផុត។
Word by Word
व्यासःVyasa
व्यासः:
Karta
TypeNoun
Rootव्यास
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular
ब्रह्मचारीa celibate student (brahmacarin)
ब्रह्मचारी:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मचारिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
गृहस्थःa householder
गृहस्थः:
Karta
TypeNoun
Rootगृहस्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वानप्रस्थःa forest-dweller (vanaprastha)
वानप्रस्थः:
Karta
TypeNoun
Rootवानप्रस्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
अथand then / also
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
भिक्षुकःa mendicant (bhikshu/renunciant)
भिक्षुकः:
Karta
TypeNoun
Rootभिक्षुक
FormMasculine, Nominative, Singular
यथोक्तचारिणःthose who act as prescribed
यथोक्तचारिणः:
TypeAdjective
Rootयथोक्तचारिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
गच्छन्तिgo / attain
गच्छन्ति:
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent, Third, Plural
परमाम्supreme
परमाम्:
TypeAdjective
Rootपरम
FormFeminine, Accusative, Singular
गतिम्state/goal/destination
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
व्यास उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes