Shloka 10
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
शुक उवाच यदिदं वेदवचनं लोकवादे विरुध्यते । प्रमाणे वाप्रमाणे च विरुद्धे शास्त्रता कुत:
śuka uvāca yad idaṃ vedavacanaṃ lokavāde virudhyate | pramāṇe vāpramāṇe ca viruddhe śāstratā kutaḥ ||
សុកទេវបានសួរ៖ «ឪពុកអើយ! ព្រះវេទមានព្រះវាចាពីរបែប—‘ចូរធ្វើកម្ម’ និង ‘ចូរលះកម្ម’—ដែលពេលវាស់តាមទស្សនៈលោកិយ ហាក់ដូចជាផ្ទុយគ្នា។ ព្រះវាចាទាំងនេះមានអធិការភាព (ប្រមាណ) ឬគ្មាន? ហើយបើមានអធិការភាព តើអាចទទួលជាវចនៈសាស្ត្រ (śāstra) ដូចម្តេច នៅពេលវាផ្ទុយគ្នា? តើធ្វើដូចម្តេចឲ្យទាំងពីរមានសុពលភាពបាន? ខ្ញុំចង់ស្តាប់ឲ្យច្បាស់—ហើយសូមប្រាប់ផងថា តើការមានមោក្ខៈអាចកើតឡើងដោយមិនធ្វើឲ្យមានជម្លោះអំពីកម្មបានយ៉ាងដូចម្តេច?»
शुक उवाच
Educational Q&A
The verse frames a classic hermeneutic problem: the Veda appears to teach both engagement in action (pravṛtti) and withdrawal/renunciation (nivṛtti). Śuka asks how both can be authoritative despite seeming contradiction, and how liberation can be achieved without rejecting action in a way that conflicts with dharma.
Śuka, in dialogue with his father (traditionally Vyāsa), raises a philosophical doubt about the Veda’s mixed injunctions. He requests a resolution: whether the statements are pramāṇa, how they can be śāstra if mutually opposed, and the practical path to mokṣa that does not create a quarrel with the domain of karma.