Shloka 10
Gārhasthya-Śreṣṭhatā and Kṣatriya-Daṇḍadhāraṇa
Householder Primacy and the Royal Duty of Punishment
यज्ञो विद्या समुत्थानमसंतोष: श्रयं प्रति । दण्डधारणमुग्रत्वं प्रजानां परिपालनम्
yajño vidyā samutthānam asantoṣaḥ śriyaṃ prati | daṇḍadhāraṇam ugrātvaṃ prajānāṃ paripālanam ||
វ្យាសៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «យញ្ញៈ ការសិក្សាវិជ្ជា ការខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងសកម្ម (រួមទាំងការចេញដំណើរទៅប្រយុទ្ធនឹងសត្រូវ) មិនធ្លាប់ពេញចិត្តដោយសំណាងរាជ្យ ការត្រៀមខ្លួនកាន់ទណ្ឌកម្ម ភាពក្លាហានដ៏តឹងរឹង និងការពារប្រជាជន—ទាំងនេះជាកាតព្វកិច្ចសំខាន់របស់ស្តេច។ បើអនុវត្តបានល្អ វានាំសេចក្តីសុខសាន្តទាំងក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ»។
व्यास उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma is a balanced discipline: religious responsibility (yajña), education (vidyā), energetic initiative (samutthāna), vigilance against complacency in power (asantoṣa toward śrī), firm law-enforcement (daṇḍadhāraṇa), and above all the protection and welfare of the people (prajā-paripālana).
In the Shānti Parva’s instruction on governance, Vyāsa enumerates key royal duties, outlining the qualities and actions expected of kṣatriya rulers as part of rajadharma.