Shloka 11
Śrī–Indra–Bali Saṃvāda: The Departure and Fourfold Placement of Lakṣmī
त॑ं समासीनमागम्य कापिलं मण्डलं महत् | पञ्चस्रोतसि निष्णात: पज्चरात्रविशारद:
taṁ samāsīnam āgamya kāpilaṁ maṇḍalaṁ mahat | pañcasrotasi niṣṇātaḥ pañcarātraviśāradaḥ ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ពេលអាសុរិអង្គុយស្ងប់នៅក្នុងអាស្រមរបស់ខ្លួន មហាសមាគមមុនីជាច្រើន ដែលគោរពតាមទស្សនៈរបស់កបិល (Kapila) បានមកដល់។ ក្នុងចំណោមពួកគេមាន បញ្ចសិខ (Pañcaśikha) ដែលបានហ្វឹកហាត់ជ្រាលជ្រៅក្នុងចរន្តប្រាំ (ប្រតិបត្តិការរបស់អារម្មណ៍ និងចិត្ត) ហើយជាអ្នកឯកទេសក្នុងប្រពៃណី បញ្ចរាត្រ (Pañcarātra)។ ពួកគេបានសុំឲ្យអាសុរិបង្រៀនអំពីសច្ចៈអវ្យក្ត (អសម្ដែង) ដែលស្ថិតនៅក្នុងមនុស្សគ្រប់រូប និងអំពីសច្ចៈខ្ពស់បំផុត ដែលនាំឲ្យឆ្លងផុតពីរូបរាងទៅកាន់ការដោះលែងពិតប្រាកដ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames a quest for higher knowledge: sages approach a seated teacher to inquire into the avyakta (the unmanifest) and the supreme truth present within beings. It highlights disciplined expertise (niṣṇāta, viśārada) as a qualification for subtle inquiry, and it places Sāṅkhya (Kāpila) and Pañcarātra learning in a shared ethical-spiritual pursuit of liberation.
In Bhīṣma’s narration, Āsuri is seated in his hermitage when a large group of Kapila-aligned sages arrives. They request instruction about the inner, unmanifest principle and ultimate reality. Pañcaśikha is singled out as a distinguished member of the group, renowned for mastery over the ‘five streams’ and for expertise in Pañcarātra.