Shloka 11
इन्द्र–बलि संवादः
The Dialogue of Indra and Bali on Fortune, Humility, and Restraint
ततः पश्यन्त्यसम्बुद्धया वातपित्तकफोत्तरान् | रजस्तमोगतैभविस्तदप्याहुर्दुरत्ययम्
tataḥ paśyanty asambuddhayā vātapittakaphottarān | rajastamogatāir bhāvais tad apy āhur duratyayam ||
ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ បន្ទាប់មក ដោយខ្វះការភ្ញាក់ដឹងពិត មនុស្សឃើញក្នុងសុបិននូវរូបកាយជាច្រើនប្រភេទ ដែលមានវាតៈ (ខ្យល់) បិត្តៈ (ទឹកប្រមាត់) ឬកផៈ (ស្លេស្ម) ជាអធិបតី ហើយត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយសភាពកើតពីរាជស និងតាមស ដូចជា កាមៈ និងមោហៈ។ បណ្ឌិតទាំងឡាយប្រកាសថា បើគ្មានចំណេះដឹងអំពីតត្ត្វៈ ការឆ្លងផុតពីទស្សនៈសុបិននេះ គឺលំបាកយ៉ាងខ្លាំង។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Without tattva-jñāna (knowledge of reality), the mind remains unawakened and gets caught in dream-like perceptions shaped by bodily humors and the guṇas (rajas and tamas); transcending this delusive experience is therefore very difficult.
Bhishma continues his instruction in Shanti Parva, describing how ordinary people, through ignorance, experience dream-visions of many forms conditioned by physiological and psychological forces, and he stresses that only true insight enables one to go beyond such illusion.